EN | NL | BE | FR | RO

Voor behandeling van alcoholisme en andere verslavingen

Benzodiazepine (benzo's)

Achtergrond

Benzodiazepines zijn medicijnen met een verdovende werking. Binnen de verdovende middelen vallen deze medicijnen in de categorie van ‘licht’ verdovende middelen. Benzodiazepines kunnen een verscheidenheid aan psychiatrische klachten kunnen verlichten, ze vormen dan ook de groep van medicijnen die het vaakst voorgeschreven worden in de psychiatrie. Bekende namen voor benzo’s, de afkorting die voor deze middelen vaak gebruikt wordt, zijn diazepam (Valium), lorazepam (Temesta), clonazepam (Rivotril) en alprazolam (Xanax). Deze middelen zijn ‘familie’ van de zware verdovende middelen, die voornamelijk voor de behandeling van psychose worden gebruikt. Artsen kunnen deze ‘licht’ verdovende middelen voorschrijven voor:

  • Angst
  • Slapeloosheid
  • Alcohol ontwenningsverschijnselen
  • Epileptische aanvallen
  • Spierontspanning
  • Voor een narcose
  • Synoniemen voor deze middelen zijn: benzo’s, tranx, slapers, downers, pammetjes.

De effecten van benzodiazepinen

Benzodiazepinen remmen de werking van het centrale zenuwstelsel. Hierdoor verlagen ze de angstbeleving bij mensen, maar hebben ze ook een verdovende werking en kunnen deze middelen gebruikt worden tegen stuiptrekkingen en convulsies (epileptische aanvallen). Daarnaast hebben ze een spierontspannende werking en zijn het effectieve middelen om als slaapmiddel te gebruiken. Door het effect van deze middelen op de hersenen kunnen ze een zeer verslavende werking hebben. Of dat zo is hangt af van de snelheid van spiegel opbouw in een individu. Iedereen reageert weer net iets anders op medicatie qua effect maar ook wat betreft de snelheid, intensiteit en duur van de werking. Er zijn benzo’s die meer en anderen die minder verslavingsgevaarlijk zijn, hoe sneller je een spiegel opbouwt hoe verslavender de benzo is. In het algemeen is het dus belangrijk dat deze middelen alleen gedurende korte periodes en onder goede begeleiding voorgeschreven worden.

Tekenen en signalen van misbruik van benzodiazepines

In normale of gebruikelijke dosering (dus kort, laag gedoseerd en bij voorkeur niet dagelijks gebruikt) zijn benzodiazepines een effectief middel in het verlichten van angst, spanningen en slapeloosheid. In sommige gevallen ervaren de mensen die deze medicijnen innemen een duizelig of dof gevoel als bijwerking bij dagelijks gebruik. Hoge doseringen en misbruik van deze medicijnen kunnen meer serieuze bijwerkingen tot gevolg hebben. Signalen van acute vergiftiging of overdosering zijn:

  • Duizeligheid
  • Verwarring
  • Slaperigheid
  • Vervaagd gezichtsvermogen
  • Gevoel van lichamelijke zwakte
  • Slecht beoordelingsvermogen en moeite om keuzes te maken
  • Onduidelijke spraak
  • Gebrek aan coördinatie
  • Ademhalingsmoeilijkheden
  • Geheugenverlies
  • Stemmingswisselingen en agressief gedrag
  • Comateuze toestand en overlijden door het stokken van de ademhaling.

Signalen van Chronisch Misbruik van benzodiazepines

Wanneer benzodiazepines voor langere tijd in hoge doseringen worden gebruikt kunnen er veranderingen in het uiterlijk en gedrag optreden die veel invloed hebben op het sociale leven van mensen. Voornamelijk op het werk en in de relaties met anderen zijn de veranderingen duidelijk merkbaar. Signalen die vaak bij tieners voorkomen door het misbruik van deze middelen zijn abrupte veranderingen in de stemming of het plotseling verslechteren van schoolprestaties. Verder komen vrijwel altijd de oorspronkelijke klachten terug na het optreden van tolerantie tegen benzodiazepinen. Dan ontstaat er een nieuw probleem: je hebt er een benzoverslaving bijgekregen naast het oude probleem dat dus weer terug is, soms zelfs in een grilliger en ernstiger vorm dan eerder.

Benzodiazepines zijn maar in weinig gevallen de ‘favoriete’ drugs van een gebruiker. In ongeveer 80% van de benzodiazepine verslavingen zijn er nog andere middelen waaraan de persoon verslaafd of afhankelijk is. In de meeste gevallen is er dan tevens sprake van opiaten (bijvoorbeeld heroïne) gebruik . Een tweejarige studie over drugsmisbruik in Amerika toonde aan dat 15% van de heroïne afhankelijke mensen ook dagelijks benzo’s innamen voor langer dan een jaar. 73% deed dat meerdere malen in de week. Een andere studie liet zien dat tussen de 5% en maar liefst 90% van de methadon gebruikers ook regelmatig benzodiazepinen inneemt. Hoge dosering van benzo’s wijst in deze onderzoeken vaak ook op methadongebruik.

In sommige gevallen worden benzo’s  ook gebruikt als drogerend middel, de zogenaamde ‘date rape’ drugs. in opgeloste vorm is dit middel moeilijk te herkennen en zorgt het voor een remmende werking in beslissingsvermogen. Door die remmende werking is het onmogelijk voor een persoon om zich te verweren of zelfs te willen verweren tegen seksueel agressief gedrag. Bovendien wordt het door het effect op het geheugen moeilijker om aangifte te kunnen doen omdat de feiten slecht herinnerd kunnen worden. Dit heeft te maken met de samenwerking tussen het

Gezondheidsrisico’s

Omdat benzodiazepine bekend staat als medicijn, onderschatten velen de gezondheidsrisico’s die langdurig of overmatig gebruik van deze middelen met zich mee kan brengen. Langdurig gebruik van deze middelen vergroot de kans op dementie, beschadigingen in de hersenen en vergroot het tevens het risico op bepaalde vormen van kanker. De meest voorkomende risico’s zijn echter de ongelukken in het verkeer door verminderde alertheid en bij ouderen het optreden van bovenbeen- en heupbreuken. In sommige gevallen is het gebruik van benzodiazepines ook gerelateerd aan het vroegtijdig overlijden van mensen.

Risico voor verslaving

Een verslaving aan benzodiazepines komt vaker voor bij mensen die dit middel krijgen ter behandeling van angst-, stemming- en/of slaapstoornissen. Dit komt omdat de gebruikers van dit medicijn in het begin vaak de ‘helende’ werking ervaren van dit middel, wat de mogelijkheid tot het ontwikkelen van afhankelijkheid aanzienlijk vergroot. Op een gegeven moment wordt de werking na een week of vijf minder en gaan gebruikers hetzelfde effect / gevoel nastreven en door hun dosering te verhogen om dit gevoel ook terug te krijgen of te behouden. Dit zorgt er uiteindelijk voor dat de hersenen afhankelijk worden. Uiteindelijk ontstaan er ontwenningsverschijnselen waardoor de constante toediening van dit middel nodig wordt om deze tegen te gaan.

Ontwenningsverschijnselen

De ontwenningsverschijnselen van een dosering op therapiebasis zijn in het begin vaak gevoelens van angst, omdat mensen vaak bang zijn dat de klachten terugkeren bij afbouw van het medicijn.

In geval van verslaving zijn de ontwenningsverschijnselen samen te vatten als lichamelijke verschijnselen, slapeloosheid en overgevoeligheid van de zintuigen. In geval van ernstige afhankelijkheid kunnen er ook ernstige gevolgen zijn van het plotseling stoppen van de inname van het middel zoals epilepsie, delirium, comateuze toestand en zelfs de dood. Al lijkt het op zich verstandig te gaan stoppen met gebruik van benzo’s; het plotseling stoppen van deze middelen bij opgebouwde afhankelijkheid is echter erg gevaarlijk en wordt dan ook ten strengste afgeraden door professionals. Bouw het gebruik van benzodiazepines daarom altijd af onder begeleiding van professionals, bijvoorbeeld van Castle Craig. Symptomen die op ontwenning kunnen duiden zijn:

  • Verstoorde slaap (verstoord slaappatroon)
  • Gevoelens van spanning en nervositeit
  • Verwardheid en depressieve gevoelens
  •  Angstig gevoel
  • Gedachte dat anderen je voortdurend kwaad willen doen
  • Een afstandelijk gevoel, het gevoel dat je nergens mee verbonden bent
  • Verscherpte of veranderde zintuiglijke waarnemingen (bijv. geluiden die harder klinken dan gewoonlijk)
  • Schudden, trillen of stuiptrekkingen.
  • Pijn, stijfheid, spierpijn of spasmes
  • Bij vrouwen: hevigere menstruele bloedingen of pijn in de borsten.

De duur van deze symptomen kan variëren maar duren gewoonlijk ongeveer zes weken of soms zelfs langer. Ze beginnen niet eerder dan twee dagen na volledige onthouding van het middel en de klachten bereiken vaak hun piek na een week volledige onthouding. Er zijn gevallen bekend waar de klachten door onthouding in lichte vorm zelfs maanden merkbaar zijn.

Behandeling voor benzodiazepineverslaving / verslaving aan benzo’s  bij Castle Craig

Het doorbreken van een verslaving aan benzo’s kan een lastig proces zijn. Men moet zich ervan bewust zijn dat deze middelen ooit ter medicatie voorgeschreven zijn, er is dus een vorm van ongemak aanwezig waar tevens aandacht voor moet zijn. De behandeling doorloopt dan ook meerdere fases. Allereerst is er het toewerken naar volledige onthouding, dit middels een persoonlijk en zorgvuldig afgestemd detoxificatie programma onder streng toezicht van artsen en psychiaters. Op het moment dat volledige onthouding bereikt is, kan er gestart worden met de psychische behandeling, dit gebeurt vaak tezamen met het ervaren van de ontwenningsverschijnselen, in de vorm van groepstherapie en individuele behandeling, waarin de focus ligt op het tegengaan van een terugval in het gebruik van deze middelen. Castle Craig heeft meer dan twintig jaar ervaring met het behandelen van verslaving aan medicijnen zoals benzo’s. Meer hierover kun je lezen op de pagina Onze Verslavingszorg. Daar staat ook meer informatie over de verschillende vormen van behandeling die Castle Craig te bieden heeft.

Bronnen:

smel.ucla.edu

emedicinehealth.com

nealth.nsw.gov.au

aafp.org

cchrflorida.org