De kracht van paardencoaching, met Charissa Rehling-Brouwer en Chloé Misdorp
Twee collega’s van Castle Craig Nederland, Charissa Rehling-Brouwer en Chloé Misdorp, werken als GGZ-agoog en delen een bijzondere passie: paardencoaching. Naast hun werk als behandelaren zetten ze paarden in om mensen dichter bij zichzelf te brengen. “Paarden prikken dwars door je ratio heen,” zegt Chloé. “Ze laten zien wat er écht in je omgaat.”
Van paardenmeisje tot zorgprofessional
Chloé groeide op tussen de paarden. “Via mijn moeder kwam ik in die wereld terecht. Als ik gestrest ben, brengen paarden mij rust. Toen dacht ik: hoe mooi zou het zijn om dat te combineren met mijn werk in de zorg?” Ze ontdekte een opleiding voor paardencoaching en schreef zich in. “En toen bleek dat Charissa zich óók had aangemeld,” lacht ze. “We kenden elkaar al van de vereniging waar we paardrijlessen gaven. Zo zijn we de opleiding samen gaan doen.”
De opleiding duurde ongeveer een jaar. “We konden dat goed combineren met ons werk en hebben daarna allebei onze eigen praktijk opgezet,” vertelt Charissa. Charissa heeft haar eigen praktijk Horse and Sense, en Chloé’s praktijk is Horse and Flower. “Sinds een jaar doen we daarnaast ook groepscoachings samen, vanuit Safehouse New Life Living, voor mensen in herstel van een verslaving. Dus deels apart, deels samen.”
Wat maakt paardencoaching zo uniek?
“Bij veel vormen van therapie praat je vooral,” legt Charissa uit. “Dat is heel cognitief. Paardencoaching is juist ervaringsgericht en lichaamsgericht. Je gaat uit je hoofd en terug in je lijf. Je leert weer voelen.”
Tijdens een sessie krijgt iemand een activiteit, afhankelijk van zijn of haar hulpvraag. “Bijvoorbeeld een oefening rond grenzen aangeven,” zegt ze. “Dan ervaart iemand samen met het paard wat er gebeurt. Hoe reageert het paard als jij spanning voelt, of juist rustig bent? Wat straal je uit met je houding? Dat zijn heel lichaamsgerichte oefeningen. Zonder veel woorden krijg je inzicht in jezelf.”
Chloé vult aan: “Paarden zijn oordeelloos en ontzettend fijngevoelig. Ze reageren direct op iemands energie. Als iemand bijvoorbeeld heel erg in zijn hoofd zit, lukt het vaak niet om contact met het paard te maken. Zodra iemand weer in zijn lijf zakt en in het hier en nu komt, verandert dat direct. De paarden komen dan vanzelf dichterbij. Dat verschil voelen mensen meteen.”
De kracht van de spiegel
Charissa herinnert zich een sessie met iemand die in zorg was. “Hij wist precies wat zijn thema’s waren: perfectionisme en angst, en hij ervaarde veel eenzaamheid thuis. Heel rationeel allemaal. Ik vroeg hem zijn eigen ruimte neer te leggen, en natuurlijk deed hij dat perfect en gestructureerd. Tot de paarden er een rommel van maakten. Toen voelde hij ineens verbinding. Hij besefte dat zijn drang naar perfectie hem juist eenzaam maakte, omdat hij mensen op afstand hield. Als hij voorheen visite had, liep hij halverwege al schoon te maken en op te ruimen, en schiep daardoor een afstand. Door dat te ervaren met de paarden viel het kwartje. Hij zei later: ‘Misschien is een kussentje scheef soms beter dan alles perfect recht.’ Dat was zo’n mooi inzicht.”
Ook Chloé ziet dat vaak gebeuren. “Ik had laatst een jonge vrouw met een grote angst voor eten en spugen. Ze wilde onderzoeken waar dat vandaan kwam. Ze legde met touwen neer wat voor haar ‘controle’ betekende: een wirwar van lijnen. De paarden wilden niet komen, wat haar frustreerde. Pas toen ze de controle losliet, kwamen ze alle drie naar haar toe. Dat gaf haar het inzicht dat ze niet alles hoeft te beheersen om rust te vinden. Paarden laten dat op een directe, niet-oordelende manier zien.”
Herstel begint met voelen
Paardencoaching past goed binnen de visie van Castle Craig. “Bij verslaving zie je vaak dat mensen het liefst niets willen voelen,” zegt Chloé. “Dat gevoel staat uit. Paarden prikken daar dwars doorheen. Iemand kan zeggen ‘het gaat goed hoor’, maar als het paard afstand neemt, zien we iets anders. Zo wordt het onbewuste zichtbaar.”
Charissa: “Paarden maken gedrag en gevoelens zichtbaar zonder dat iemand veel hoeft te praten. Dat helpt juist mensen die woorden moeilijk vinden. Onder verslaving liggen vaak thema’s als een laag zelfbeeld, moeite met emoties of bang zijn om boos te worden. Paarden reageren puur op energie. Ze spiegelen wat er gebeurt en maken het onbewuste bewust. Daardoor kunnen we samen kijken wat iemand nodig heeft om sterker te staan.”
Buiten zijn, in het hier en nu
Een sessie met paarden vindt buiten plaats, tussen de dieren. “Dat maakt het laagdrempelig,” vertelt Chloé. “Mensen zijn in beweging, we zitten niet tegenover elkaar. Je praat wel wat, maar er gebeurt ondertussen van alles. En dat geeft ruimte om te ervaren.”
Charissa vult aan: “Veel patiënten vinden het prettig dat het niet draait om praten, maar om voelen. De paarden zijn onze beste collega’s, ze helpen mensen terug naar het moment, zonder oordeel.”
Goed zorgen voor de paarden
De paarden die zij gebruiken zijn hun eigen dieren, aangevuld met paarden van de pensionstal waar ze staan. “Ze hoeven daar geen speciale training voor,” zegt Chloé. “Zolang ze fysiek en mentaal gezond zijn, kunnen ze uitstekend ingezet worden.”
Wel vraagt het om goede zorg voor de dieren. “Paarden voelen alles wat mensen meebrengen,” legt Charissa uit. “Ze nemen emoties waar en kunnen die zelf niet altijd goed reguleren. Daarom is het belangrijk om na de sessies goed voor hen te zorgen, even wandelen, tijd geven of doen wat dat specifieke paard nodig heeft. Dat hoort er echt bij.”
Chloé: “Soms wissel ik paarden af of doe ik minder sessies op een dag. Het is belangrijk dat ze ruimte hebben om te ontspannen, want ze nemen onze gevoelens ook in zich op.”
Zelf ook blijven leren
De opleiding tot paardencoach bracht niet alleen nieuwe kennis, maar ook persoonlijke groei. “Chloé en ik hebben in 2022 level 1 gedaan, en ik heb vorig jaar level 2 afgerond,” zegt Charissa. “Die opleiding is ook een ontwikkeling van jezelf. Je leert over je eigen krachten en valkuilen, en hoe je als coach reageert. Het heeft me bewust gemaakt van mijn eigen gedrag, iets wat ook in mijn werk bij Castle Craig van pas komt.”
Chloé herkent dat: “Ik ben me veel bewuster geworden van mijn eigen lijf. Ik ging vroeger maar door. Nu voel ik sneller wat er speelt, waar ik spanning vasthoud. Dat neem ik ook mee in mijn werk. Als ik bij een patiënt zie dat er iets in het lijf gebeurt, maak ik dat bespreekbaar. Dat levert vaak verrassende inzichten op.”
Toekomstplannen: dromen met beide benen op de grond
In Schotland, bij Castle Craig Hospital, is paardentherapie al onderdeel van het behandelaanbod. “Het zou geweldig zijn als dat ook in Nederland kan,” zegt Charissa. “Er zijn zoveel mensen die hier baat bij zouden hebben. Alleen is het nu nog niet altijd financieel haalbaar. Hopelijk komt er in de toekomst meer draagvlak, zodat paardencoaching ook vergoed kan worden. Dan kunnen we het structureel aanbieden binnen Castle Craig.” “Het vult elkaar prachtig aan,” zegt Chloé. “Paardencoaching laat mensen weer voelen en aanwezig zijn. En dát is precies waar herstel begint.”
